Voorjaarssymposium 'Jonge ondernemers in de zorg'

Door Penny Senior

Op vrijdag 11 juni was het mooie Limburgs Museum te Venlo de locatie voor het ABBG voorjaarssymposium. Het onderwerp van de dag was ‘Jonge ondernemers in de zorg’, een thema dat zo’n 45 geïnteresseerden uit alle hoeken van het land trok. De dag werd georganiseerd in samenwerking met de Universiteit Maastricht (locatie Venlo) en Teamvenlo. Laatstgenoemde is een initiatief van de UM, Fontys Hogeschool, de gemeente Venlo en de Kamer van Koophandel Limburg-Noord. TeamVenlo begeleidt en faciliteert hoger opgeleiden bij het starten van een eigen onderneming.
Na ontvangst met, uiteraard, heerlijke vlaai opende Hans Maarsse de dag. Hij vertelde dat studenten vaak vragen ‘wat kan ik nou met Beleid en Beheer’ en hij moest toegeven dat hij als antwoord nog nooit ‘eigen ondernemer worden’ heeft gegeven. In de toekomst zal hij het als optie noemen! Na deze opening kregen we drie presentaties van twee Beleid en Beheerders en één GVOer die een eigen onderneming hebben.

Anita van Ingen, afgestudeerd in 1994 in GVO was als eerste aan het woord. Na bijna 10 jaar in loondienst te zijn geweest bij verschillende RIAGG’s, volgens haar een onmisbare ervaring, heeft zij sinds 2003 een eenmanszaak in Varsseveld. Met haar bureau Respons Arbeidsadvies geeft zij trainingen aan individuen in time-management, omgaan met stress en conflicten en loopbaanbegeleiding. Haar klanten zijn werkgevers in de zorg, het onderwijs en ook de bankwereld die haar inhuren om (zieke) werknemers te trainen/begeleiden. Zij benadrukte het belang van een goed netwerk en een stimulerende (privé) omgeving om eigen ondernemer te kunnen zijn. De voordelen van een eigen bedrijf zijn voor haar vooral de vrijheid en je eigen tijd kunnen indelen. De nadelen vindt zij vooral het missen van een teamverband om in te werken: geen collega’s, geen feedback of achterwacht en alle praktische zaken zelf moeten regelen, inclusief bijscholing.

Noortje Staal, in 1996 afgestudeerd in Beleid en Beheer en Verplegingswetenschappen, heeft sinds 2000 haar eigen adviesbureau Result Consult BV in advisering, projectmanagement en procesbegeleiding. Na enkele jaren werkervaring opgedaan te hebben bij de Raad BIG en het adviesbureau Orga Info had ze het idee ‘dat ze dit zelf ook wel kon’. Bij advieswerk gaat het immers vaak om de individuele adviseur en niet de organisatie die daarachter staat, redeneert zij. Het adviesbureau waar zij werkte ging failliet en zodoende begon zij voor zichzelf, met groot voordeel dat een toenmalige klant haar eerste opdrachtgever werd. De voordelen zijn volgens haar vooral het doen wat je leuk vindt, de vrijheid, geen ‘intern geneuzel bij een bedrijf’ en dat je verantwoordelijk bent voor je eigen succes. Noortje maakt vooral gebruik van haar netwerk om, het liefst langdurige, opdrachten binnen te halen. Zij gelooft niet in mailings en websites. Belangrijk is verder een goede band met je opdrachtgever op te bouwen en deze goed op de hoogte te houden van de voortgang. Naast de nadelen die Anita ook noemde voegt Noortje toe de pieken en dalen in het werk, hoewel ze nooit lang zonder opdrachten heeft gezeten.

Erik Joosten, in 1986 begonnen aan Beleid en Beheer, heeft al veel producten op de markt gezet die mensen in het veld kennen: o.a. de ‘steunkous-aantrekker’ en Swash, een manier van droog wassen. Hij is directeur van Arion International BV dat ADL-hulpmiddelen ontwikkelt, vervaardigt en verkoopt. Arion is actief in 40 landen, heeft 23 personeelsleden, een dochter onderneming in Atlanta en een omzet van €4 miljoen (2004). Sinds de start heeft hij bewust gekozen voor groei. De ‘drive’ van Erik om eigen ondernemer te zijn is groot: zo heeft hij ruim te om zijn ideeën en visie waar te maken, de (leuke) dingen te doen die zijn baas anders zou doen en de kick van het succes. Het is hard werken, vooral het familieleven lijdt eronder, maar je krijgt er veel voor terug. Om succesvol te zijn moet je doorzettingsvermogen hebben, luisteren naar de markt, relaties met klanten blijven onderhouden en goede partnerships aangaan. Erik houdt gevoel voor de markt door bijvoorbeeld ‘koffie ochtenden’ te organiseren in verzorgingshuizen en daar naar zijn (toekomstige) productgebruikers te luisteren. Het doorzettingsvermogen is vooral belangrijk als mensen uit het veld geen andere manier van werken zien: ‘het is nu eenmaal zo’. Dan is het de uitdaging om een product te ontwikkelen dat hen het tegendeel laat zien. Zeer belangrijk dus om te weten wat je wil en daarvoor te gaan! Erik is wel van mening dat in Nederland geen echt ondernemersklimaat heerst, zeker in de zorg.

Aansluitend aan de drie sprekers gaf Andre Meijer, geïnspireerd door persoonlijke ervaringen, een schets van het ondernemerschap in Nederland. Er zijn meerdere factoren die bepalen of iemand de stap zet naar het ondernemerschap: levensloopkenmerken zoals sociale achtergrond en gezinssituatie en externe factoren zoals de conjunctuur en de sector. Er zijn tevens push- en pullfactoren die invloed hebben op de keuze. Hierbij spelen de pullfactoren, zoals de vrijheid, een hoger inkomen en eigen inzichten willen volgen, de grootste rol.
Een ontwikkeling van de laatste jaren is dat er naast het klassieke ondernemerschap, waar Erik Joosten een voorbeeld van is, ook andere vormen van ondernemerschap zijn ontstaan. Vooral de zelfstandige zonder personeel (de ‘loner’) waarvan Anita en Noortje een voorbeeld zijn, nemen toe in aantal. Ook ondernemers die samenwerken met anderen en ondernemers die een eigen zaak combineren met zorgtaken, opleiding of een baan in loondienst (de zogenaamde hybride ondernemers) zijn een groeiende groep. Er zijn ook steeds meer hoogopgeleiden die op latere leeftijd een eigen onderneming starten.

Na een heerlijke lunch gingen we in de middag in drie groepen aan de slag in workshop-vorm. Eén groep ging brainstormen over businessideeën in de zorg, de tweede ging aan de slag met het eerste ondernemingsplan en de derde keek naar persoonlijke geschiktheid en het keuzeproces. Ik nam deel aan de eerste groep en wat mij vooral opviel was hoe diep de groep op de onderwerpen in kon gaan, heerlijk om eens te brainstormen met mensen die de zorg door en door kennen!
Na de workshops kregen we nog wat praktische tips van Saskia van Leeuwen van Teamvenlo en na inspirerende woorden van Hans Maarsse gingen we aan de bar nog even verder discussiëren over het eigen baas zijn.

Wat ik zelf aan de dag heb overgehouden is het besef dat er veel manieren zijn om als Beleid en Beheerder eigen ondernemer te worden. Het hoeft niet volgens het ‘klassieke ondernemersconcept’ te zijn, er zijn genoeg andere vormen die zekere voordelen met zich meebrengen. Je moet gewoon een goed idee en eigen visie hebben en er voor gaan! Het gevoel van ‘het zou toch wel leuk zijn in de toekomst’ blijft mij bij, daar ga ik verder over nadenken de komende jaren….